الدكتور فتح الله المحمدي (نجارزادگان)

316

تفسير تطبيقى (فارسى)

قرآن ، اطاعت ظاهرى بدون همراهى دل را از پيامبر خدا كافى نمىداند بلكه تسليم قلبى در برابر حكم پيامبر را شرط ايمان مىشناسد و مىفرمايد : فَلا وَ رَبِّكَ لا يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيما شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لا يَجِدُوا فِي أَنْفُسِهِمْ حَرَجاً مِمَّا قَضَيْتَ وَ يُسَلِّمُوا تَسْلِيماً « 1 » « پس چنين نيست به پروردگار تو سوگند آنان ايمان نياورده‌اند تا آنكه تو را براى حل اختلافهاى خود حاكم قرار دهند آنگاه احساس دل‌تنگى در خويش نسبت به قضاوت تو نكنند و تسليم بىچون و چراى تو باشند » . قرآن در برابر اطاعت خدا و رسول اطاعتهاى ديگر را مشروط كرده است به طور نمونه در قرآن اطاعت پدر و مادر ، مشروط به دعوت به توحيد و عدم شرك‌ورزى است . « 2 » بنابراين قرآن كريم مؤمنان را به اطاعت بىچون و چراى خدا و رسولش فرا مىخواند ، تسليم آنان به اين اطاعت را نشانه ايمان مىشناسد « 3 » و مؤمنان را از سرپيچى از اين اطاعت برحذر مىدارد « 4 » و بر اين اطاعت آثارى فراوان نويد مىدهد مانند « پاداش نيكو » ، « 5 » « ورود به بهشت » ، « 6 » « رستگارى بزرگ » ، « 7 » « برخوردارى از رحمت خدا » « 8 » و . . . قرآن كريم آثار اين اطاعت را در آياتى متعدد گوشزد كرده است . آيه مورد بحث اطاعت اولى الامر را هم رديف اطاعت رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم به طور مطلق و بدون قيد و شرط قرار داده است . ازاين‌رو بايد تمام اين امور يادشده نيز براى اطاعت اولى الامر جارى باشد يعنى اطاعت او اطاعت خدا قلمداد شود ، با اطاعتش اهداف رسالت انبيا تحقق يابد و مؤمنان بايد از سرپيچى از اين اطاعت برحذر باشند تا به آثار و بركات نامبرده در اطاعت خدا و رسول ، دست يابند ؛ چنين اطاعتى جز با مقام عصمت اولى الامر سازگار نيست اگر اولى الامر معصوم نباشند نمىتوان به اطلاق اطاعت آنان ملتزم شد و شرايط و آثار اطاعت خدا و رسولش را در مورد آنان

--> ( 1 ) . نساء ، 65 ( 2 ) . عنكبوت ، 8 ( 3 ) . نور ، 51 ( 4 ) . انفال ، 20 ؛ محمد ، 33 ( 5 ) . فتح ، 16 ( 6 ) . نساء ، 13 ( 7 ) . احزاب ، 71 ( 8 ) . نور ، 56